3. Bölüm - Askeroğlu Ailesi

Gelin tanış olalım
İşi kolay kılalım
Sevelim sevilelim
Dünya kimseye kalmaz.

Yunus Emre

Yurdum II

Bozkırda ekilen tohumlar yeşerdikçe

İçimde uyanan duygularla

Tarla yaptım gönlümü

Altın renkli başaklara

Başakları adadım gelecek kuşaklara

Kuşaklar, uşaklar …

Başaklar siz dereceksiniz,

Bozkır size hasret

Onu siz güldüreceksiniz.

Atatürk tutkusuyla, uygarlıkla

Mutluluğa ereceksiniz.

Ne de olsa sen bir Yavşan uşağısın

Yerinde, Yurdunda, Vatanında Senin

İbrahim Karaca

Tebaayı Devleti Aliyeden Askeroğlu Hanedanı

Prof.Dr.İhsan Sarıkardeşoğlu’ndan duyduğum zaman pek beğenmiştim :Hanedan. Hem Osmanlıca ifadesiyle Tebaayı Devleti Aliyeden Askeroğlu Hanedanı.. Bir vakıf senedinden öğrendiğimize göre birileri Hanedanlığı Askeroğlu Ailesine çok önceleri layık bulmuş ve böyle tanımlamıştı.

Eskiden şehirler küçük hanedanlıkların yaşandığı yerlerdi. Bir aile zenginleşip, dal budak salınca, o aileye hanedan gözüyle bakılırdı; zenginlik, debdebe içinde yaşamak esas kabul edilirdi. Hanedanın bireyleri de giderek, fakir ve yoksul halktan kopar, onlara yukarıdan bakar, kendilerine göre bir dünya yaratmayı başarırlardı.

Temeli zenginliğe dayanan Hanedanlıklar, toplum gözünde ayrıcalığın, sömürünün, yabancılaşmanın odağı haline gelirdi. Onlara karşı toplumda bir çekingenlik oluşur, giderek bu duygu kin ve nefrete dönüşürdü. Gerçek hanedan olmak zordur. Hanedanlık insan sevgisiyle, toplumculukla ve de kültür ile beslendiği sürece var olabilirdi. Bu nedenle gerçek hanedanı halk yaratırdı. Halka rağmen hanedanlık bir kör kuyudan başka bir şey olamazdı. Sivrihisar da hanedanlığı kendilerine münasıp görmüş, yakıştırmış aileler vardı. Bunların hepsi asaletin kaynağını ağalıktan ve zenginlikten alıyordu; hiçbirini onlara halk vermemişti. Yalnız bir tanesi müstesna: Askeroğlu Hanedanı.

Devletin resmi kayıtlarına geçen Askeroğlu Hanedanı deyimini Prof.Dr.İhsan Sarıkardeşoğlu bulup, çıkarmıştır. Hanedanlık, kaynağını mazinin derinliklerinden alan, halkın özümlediği, indirdiği ve benimsediğ bir kurumdur.

Askeroğlu Ailesini içeren bu kurumun kökleri 1350 yılında doğan Mevlana Kasım Veliyüddin Efendiye kadar gider. Sonra gelenler arasında Kadı Mevlana Mola Lütfullah, onu takiben Çelebiler devrinde, daha sonraları 1.Ahmet ve en son Hacı Ahmet Asım(Eroğlu) ile hanedanlık en parlak günlerini yaşamıştır.

Prof.Dr.İhsan Sarıkardeşoğlu’nun ağzından işte hanedanlık :
- Askeroğlu Hanedanlığı, dizi filmlerde gördüğümüz batılı anlamda hanedanlık değildir. Kendiliğinden oluşan ve geniş bir sülalenin bazı görgü ve geleneklere uyarak, kendisine ayrıcalık kazandırması tarzındadır. Bu ayrıcalığın başlıca özellikleri şöyledir: bu güne kadar aileden yüz kızartıcı suç işleyen tek kişi çıkmamıştır. Cumhuriyetin ilk yıllarında yürülüğe giren yol vergisi mükellefiyetinin dışında hiçkimse hapse mahkum olmamıştır. Askerlikten kaçma büyük ayıp sayılmıştır. Bu aile vatan için dört evladını şehit vermiştir. Aileden tek bir kadının bile iffetsizliği görülmemiş, dedikodusu işitilmemiştir. Aileden hiç kız kaçırılmamış yada kaçırılarak aileye sokulmamıştır. İki evlilik yada kuma getirme olayları görülmemiştir. Yetim hakkına saygılı davranılmıştır. Savaş yada askerlik durumlarında evde kalan kadınlar, dişini tırnağına takarak toprağına, koyun ve keçisine, öküzüne ve ineğine sarılmış, hiçkimseye muhtaç olmadan yaşamlarını sürdürmüşlerdir. Ailenin hiç düşmanı olmamış ve kimseye karşı husumet ve düşmanlık uyguları beslenmemiştir. Ailede hiç akıl hastalığı görülmediği gibi, geri zekalılık da yoktur. Ailede kapılar yaz kış herkeze açık tutulmuş, dertlere ortak olma prensibi alışkanlık haline gelmiştir. Ailenin her bireyinde önce öz güven oluşmuş, sonra da birbirlerine güven ve destek düşüncesini yüreklerinde yaşatmışlardır. Önce büyüklere sonra da okumuşlara karşı sevgi ve saygı geleneklerin en güzelini oluşturmuştur. Ve işte bu nedenlerle aile belki de en hakiki anlamda Hanedan olmaya hak kazanmıştır.’

Dr.İhsan bey şöyle devam etti:
- Bu insanlar uygar ve onurlu bir toplumdur. Onur, insanı insan yapan en güçlü erdemliktir. Onur, kimsenin veremiyeceği ve de alamıyacağı bir fazilet duygusudur.
- Peki bu ailenin içinde çoğunluğu fakirler oluşturur. Fakirlikle hanedanlığı nasıl bağdaştırıyorsunuz?

Doktor devam etti:
- Fakirlik bir insanın onurlu ve uygar olmasına engel değildir. Fakirlik ve zenginlik günlük, hatta saatlık nesnelerdir. Zengin bir insan bir saat sonra fakir olabileceği gibi, fakir bir insan da bir saat sonra zengin olabilir.’
- Uygarlık da öyle değilmidir?
- Hayır. Uygar ve onurlu olma birbirini tamamlayan iki kavramdır. Onların anlamını insanların giysilerinden değil, yaşamlarına yön veren düşüncelerinde, fikirlerinde kısaca kafalarının içinde aramak gerekir. Yaratılışlarıyla, kültürleriyle, eğitimleriyle oluşup, insanın yaşam tarzını belirleyen öğelerdir. Bunlar akşamdan sabaha oluşmazlar, varsa vardırlar.
- Söz konusu insanların zengini ve eğitim görmüşü az, fakiri çok Bu onların yazgısı mıdır?

Doktor bakışlarını Emir dağlarına kadar uzatarak, derin bir nefes aldı ve devam etti:
- Evet. Yavşan halkı da Anadou köylüsünün bir parçasıdır. Onlar kendilerini saran yoksulluk çemberini kıramıyorlarsa, bu mucize ellerinden gelmiyorsa, geride güçlü bir silahları kalıyor: dayanmak..Tarih bu ulusa zorluklara karşı dayanmayı, tahammül etmeyi öğretmiştir; onurundan taviz vermeden.

Toplumda değişim önce düşüncelerde başlar küçük, küçük. Sonra küçükler toplanır ve toplumu etkileyecek güçler haline gelir. Bunlardan ekonomik güçler doğar: kapitalizm, endüstri akımı gibi sosyal gereksinmeler doğar: emeğin kutsallığı, güvenlik, adalet, eğitim ve sağlık gibi.. Rejimler. Feodalizm, kırallıklar, monarşi, oligarşi derken günümüzde demokrasi. ‘Bu devirde artık kimse hükümdar değil, şah değil, padişah değildir.’ Ve hanedanlığın hatırası kalsa bile anlamı değişmiştir. Artık bu birlik aile içi dayanışma ve maddi manevi yardımlaşma gücü olarak sürecektir. Çünkü halkın takdir ve değerlendirmesiyle vücut bulan değerler yok olmazlar.

Dr.İhsan hanedanın önemini yitirmesi hakkındaki görüşlerini de şöyle özetlemiştir:
- Genelde hanedanlıları yıkan nedenler kumar ve içki gibi sefahata düşkünlükler, Kan davaları ve Doğal ve özel felaketlerdir. Oysa Askeroğlu hanedanının dağılmasına, yukarıda sayılan faktörler değil aşağıya sıralanan nedenler sebep olmuştur.
1. Sabit kalan ve de giderek yetersiz duruma düşen toprak ve meralar üzerinden, ekonomik nedenlerle uzaklara açılma düşüncesi.
2. Çocuklarını okutma azminden doğan, okulları uygun şehirlere doğru, hanedan ile bağlarını koparmadan intikal kararı

Askeroğu hanedanının, Mevlana Kasım Veliyüddin Efendi’den Ahmet Eroğlu’na kadar 650 yıllık geçmişini devam eden sayfalarda okuyacaksınız.

Askeroğlu Hanedanı Atalar Zinciri

Mevlana Kasım Veliyüddin (1350-1415)

Askeroğlu atalar zincirinin tabanındaki ilk isim Kasım Veliyüddin dir. Bu kişi aslen Sivrihisar'lı olup, buraya gelip, yerleşen Türkmen aşiretlerinden birine mensuptur. Türkmen olan oğuzların 24 boyudan hangisine ait olduğunu bilemiyoruz.

Kasım Veliyüddin 1350-1415 tarihleri arasında yaşadığına göre Türkmen aşireti Sivrihisar’a bu tarihlerden en çok 200 yıl önce gelmiş olabilir.

Osmanlı Padişahı 1.Murat, Yıldırım Beyazid, Çelebi Mehmet I, dönemlerinde yaşayan muhtemelen 1402 yılında Timur ile yapılan ve diğer türkmen beylerinin savaş sırasında Timur'un tarafına geçmesiyle, Osmanlı'nın yenilgisiyle sonuçlanan Ankara savaşında yer alan Mevlana Kasım Veliyüddin, Sivrihisar'lıdır.

Kasım Veliyüddin, tahsilini de burada yapmıştır. O zamanlarda ilçede henüz ne tam anlamıyla Selçuklu egemenliği sona ermiş, ne de tam olarak Osmanlı hükümranlığı kurulabilmişti.

Osmanlılardan Fetret Döneminde Sivrihisar dolayların da bir siyasi boşluk hüküm sürüyordu. Bu siyasi boşluk 1415 yılında Çelebi Mehmet I döneminde Sivrihisar’ın mutlak ve sürekli Osmanlı egemenliğine girmesiyle ortadan kalkmış ve ülkede Osmanlı hukuk düzeni kurulmuştur. Bu düzende de Vakıflar Kurumu tam anlamıyla işlerlik kazanmıştır. Bu düzende Kasım Veliyüddin Efendiye Mevlana ünvanı verilmiştir. Mevlana, efendimiz anlamına gelmektedir. Bu ünvan ancak bazı sarıklı ülamaya veriliyordu. Ulema diye o zamanın bilginlerine, müderrislerine ve kadılarına deniyor ve bu kişilerin özel giysi giyme yetkileri bulunuyordu. Bu açıklamalardan Kasım Veliyüddin’in zamanın önemli simalarından biri olduğu anlaşılmaktadır. Ancak bu tarihlerde henüz Askeroğlu lakabından bahseden yoktur.

Veliyüddin’e 2.Murat’ın nişanıyla mülkiyet üzere Eserköy’deki 4 hane ile 2 bağ verilmiştir. Bu mülk Sultan Fatih Mehmet zamanında Tımar’a dönüştürülmüş, ancak Sultan 2.Bayezit tarafından, Mevlana Lütfullah torunu Seyfullah Çelebi’ye mülk olarak iade edilmiştir.

Buradan anlaşıldığına göre bu sülalenin Eserköy deki yaşamları Veliyüddin, Hafıziddin, Lütfullah, Nimetullah ve Seyfullah Çelebi zamanlarında devam ederek yaklaşık 150 yıl sürmüştür. Ancak onların Hafızıddin zamanında Eseköy’den Yavşan’a intikal ettikleri ileri sayfalarda görülecektir. Onlar, muhtemelen Eserköy’deki mülklerini ellerinde tutarak, Yavşan da yaşamaya devam etmiştir.

Mevlana Kasım Veliyüddin'in döneminin en önemli olayı Timur ile Yıldırım Beyazid arasında Ankara Çubuk ovasında yapılan ve Yıldırım'ın yenilgisiyle sonuçlanan savaştır.

Osmanlı'da Tımar sistemiyle oluşturulan ordunun önemli parçalarından birisi de sipahilerdi.

Cumhurbaşkanlığı forsunda yer alan 16 Türk devleti

Molla Hafızziddin (1380-1450)

Fatih Sultan Mehmet’in babası 2.Murat(1402-1451) 6. Osmanlı padişahıdır. Sultan Çelebi Mehmet’in oğludur. Ülkeyi Edirne’den yönetmektedir. Haçlılarla ve Karamanoğulllarıyla uğraşmış ve iki kez oğlu lehine tahttan feragat etmiştir.

Bu yıllarda Anadolu da bir isim duyulmaya başlamıştı. Giderek ‘Bayrami Tarikatı’ adıyla ortaya çıkıp, yaygınlaşan bu akımın Hacı Bayram-ı Veli adında bir ermiş kişiden kaynaklandığı anlaşılır, ve bu duyumlar padişah da da ilgi ve kuşku uyandırır. Hacı Bayram-ı Veli 1352-1429 yılları arasında Ankara’da yaşamıştır. Ankara’nın bugün bir mahallesi haline gelen Solfasol köyünde doğar. Aksaraylı Hamit’in müriti olur. Ve ondan aldığı derslerle kendini yetiştirir. Bayram’ın asıl adı Numan olup Bayram adını ona hocası vermiştir. Bayram sonradan Bayrami Tarikatını kurmuştur.

Bayram, Ankara’da ve Bursa’da müderrislikler yapmış, hece vezniyle şiirler yazmıştır. Böylece ünü giderek artan Bayram hakkında mucizeler üretilmeye başlanır.

Bayram bir gün Solfasol’da tarlasına karpuz ekerken, bir garip yolcu yanına yaklaşarak, çok susadığını ifade ederek su ister. Bayram yolcuya:
- Suyum yok ama, biraz bekle sana karpuz vereyim
Der. Yolcu henüz ekilen karpuz tohumlarına bakarken, bir tohum çimlenir, gözleri önünde büyür, karpuz yetişir ve Bayram olgun karpuzu susamış yolcuya ikram eder.

Bu mucize dilden dile dolaşır. Bir başka mucize de şöyledir:

Solfasol de hocanın evinde helva pişer. Hac mevsimidir. Köy den birisi hacca gitmiştir. Hoca’ya malum olur ki hac daki kişi çok acıkmıştır. Hoca köyden bir delikanlıyı çağırıp Mekke’de bulunan köylüsüne sıcak sıcak ulaştırmak üzere helvayı verip, yola koyar. Ve hac dan dönen komşusu Bayram’ın gönderdiği helvayı Mekke de alıp, soğumadan yediği için teşekkür eder.

Geri kalmış toplumlarda mucizelere inanma ihtiyacı daima taze ve canlı olarak yaşatılır. Ve önemli kişileri kahraman yapan senaryolar uydurulur. Bu gün bile mucizelere inananlar az değildir. İşte bu mucizeler, Hacı Bayram-ı Veli mertebesine ulaştırmada çok önemli etken olmuştur. Hacı Bayram-ı Veli Ankara’da ölmüş, kabri kendi adını taşıyan cami avlusundadır.

Sultan 2.Murat, Hacı Bayram-I Veli’yi tanımak için Edirne’ye davet etmiştir. Hoca emri yerine getirmek üzere Edirne’ ye varır. Sarayda kabul edilir. Misafir edilir. Sultanla ve devlet adamlarıyla tanışıp, günlerce sohbetler yapılır. Nihayet onun saraydaki misafirliği son bulur. Padişah, Bayram yola çıkarken onu yalnız bırakmaz ve ona bir koruma göevlisi verir. Koruma görevlisi aynı zamanda onun refakatçısı olduğu kadar, yol boyu gerekli kolaylıkları sağlamakla da görevlidir.

İşte bu refakatçı ve koruma görevlisi, sarayın muhafız bölüğünden Sivrihisar doğumlu binbaşı Hafiziddin adında bir subaydır. Padişahın askeri olan binbaşı Hafıziddin 1380 yılında Sivrihisar’da doğmuştur. Babası Mevlana Kasım Veliyüddin adında bir Sivrihisar’lıdır. Onun Eserköy de mülkü olduğunu daha önce belirtmiştik. Eserköy bugünkü Eskiköy diye anılan yerdir. Bu yoldaki açıklamalarımızı daha önceki bahislerde yapmıştık.

Veliyüddin, bilgin, kültürlü bir insan olduğu için oğlunu okuttuğu ve oğlunun da fırsatını bulup subaylığa intisap ettiği ve bu yolla saray muhafızı olduğu düşünülebilinir. Hafıziddin, hizmetine ve korumacılığına görevlendirilen Hacı Bayram-ı Veli ile birlikte ve aile efradı da yanında olduğu halde yola çıkmadan önce Padişah 2.Murat ona bir armağan ve geçimlik olması için Sakarya ile Porsuk çayının birleştiği yerdeki arazisinden önemli bir kısmı vakfeder.

Mesleği askerlik olan Hafıziddin’den dolayı, onun ahvadına ASKEROĞLU denilmiş ve bu lakap bu günlere kadar sürüp gelmiştir. Binbaşı Hafıziddin, onun ailesi ve Hacı Bayram, Edirne’den ayrılarak, Çanakkale ve Balıkesir yoluyla dönerken, Bursa’da Hacı Bayram’a karşılama töreni yapılmış ve Bursa’lılarla hasret giderilmiştir. Ne de olsa Bayram Bursa’da müderrislik yapmış ve bunca öğrenci yetiştirmişti. Bursa’dan hareket eden kafile Sivrihisar’a ulaştığında burada da halk misafirlerini çok sıcak karşılamış ve yorgunluklarını unutturmuştur. Artık Hafıziddin’in kafileden ayrılma zamanı gelmişti. Birlikte yolculuk buraya kadardı. Hacı Bayram-ı Veli şanlı bir törenle Ankara’ya müteveccihen uğurlanırken, binbaşı babasının yanında ve elinde bir vakıfsenedi ile sivil hayata adım atıyordu.

Sivrihisar’a yeniden yerleşen asker Hafıziddin artık burada Molla Hafiziddin olarak anılmaya başlar. Onun kendisine verilen arazi üzerindeki tasarrufunu bilmiyoruz. Ancak Mola Hafiziddin’in Sivrihisar’daki Kumacık hamamını yaptırdığını biliyoruz. Bugün hala hizmet sunmaya devam eden Kumacık hamamının, o günün imkanları ile yapımının kolay bir iş olmadığı takdir edilebilir. Hamam yaptırmak zengin işiydi. Hafiziddin ve babası varlıklı ve zengin insanlardı. O zaman Kumacık hamamının yerinde Biat Komanus adında bir kilise vardı. Rivayete göre sancılanan hayvanların bu kilise etrafında tur ettirilmesiyle sancının geçeceğine inanılıyordu. Sonra kilise yıkıldı ve yerine Kumacık Hamamı yapıldı. Hamamı yaptıran Molla Hafıziddin dir.

Bizans rumları şehri çoktan terk etmişlerdi. Şehir önce Selçukluların sonra Karamanoğullarının yönetimine geçmiştir. Daha sonra şehir Osmanoğulları ile Karamanoğulları arasında birkaç kez gidip gelmiştir. Ancak kent, 1415 yılından itibaren Osmanlı devletinin mutlak hakimiyetine geçmiştir. Anlaşıldığına göre müslüman olmayan Bizans halkı çok önceleri burayı terk etmişlerdi. Uzun yıllar bakımsız kalan Biat Konmanus kilisesi kendiliğinden yıkılmıştı.

Hafıziddin 1450 yılında öldüğünde, geride bıraktığı Lütfullah ve Safiyetullah adındaki evlatlarının olduğunu biliyoruz.

Tekrar yukarıda sözü geçen ve sultan 2.Murat’ın Hafıziddin e bağışladığı vakıfnameye dönelim. Ben o vakıfnameyi bizzat gördüm. Dayım Ahmet Eroğlu tarafınan saklanıyordu. Bez üzerine yapıştırılmış, uzunca bir kağıt üzerinde, bir satırı kırmızı, bir satırı siyah mürekkeple ve arap harfleriyle yazılı bir metin idi. Metnin altında sultan 2.Murat ın tuğrası yani mühürü bulunuyordu.

Vakıfnamede, Hafiziddin’e verilen arazinin sınırları açıkça belirtildikten sonra, buranın Hafıziddin’e padişah tarafından vakfolunduğu açıklanarak, buna herkezin saygı göstermesi, kolaylık göstermesi istenmekte ve bu araziye bir tecavüz olduğunda, bunu yapanlar hakkında manevi müeyyide de yer alarak şöyle denilmekteydi: Mütecaviz kişilerin bu dünyada iki yakaları bir araya gelmeye, öte dünyada ise Tanrının gazabına maruz kalalar.

1950 yılına gelindiğinde, aileden bazıları yeni arayışlar peşinde koşarken, söz konusu araziler sık sık gündeme gelir oldu. Bir gün Yavşan’ a yakınlarını ziyarete gelen Mahmut Çavuş günün adamı olmuştu. Çok partili düzene geçildiğinde Mahmut Eroğlu Demokrat partiye girmiş, parti saflarında ilerliyerek delege olmuştu. Artık o sözü dinlenilir bir partiliydi. O yıl Mahmut Eroğlu, parti kongresi için Ankara’ya giderken Yavşan’a uğramış, birkaç gün misafir olmak istemişti. Bir akşam, sohbetler sırasında, Vakıf senedi ve Ortaklar köyündeki araziden söz açılınca Mahmut Çavuş a fırsat doğmuştu. O DP milletvekillerini tanıyordu. Mahmut Eroğlu :
- Ben bu işi hallederim bana senetleri verin yeter, der.

Senet verilir ve ver elini Ankara. Mahmut amca Ankara’da bana misafir oldu. Vakıf arazisi hikayesini bir gece baştan sona bir kez daha dinledim. Birlikte gece yarısına kadar hayaller kurduk. Ertesi gün senet elimizde, kendimizi Adalet Bakanı ve DP Manisa millletvekili Fevzi Lütfü Karaosmanoğlu’nun odasında bulduk. Konuyu bakana anlattık. Bakan vakıfnameyi bir süzdü, belli ki okuyamadı. Zaten onu saklayan dayım Ahmet Eroğlu da medrese mezunu olduğu halde okuyamamış ve anlayamamıştı. Arap harfleriyle yazılı vakıfnamenin dili de Farsça ağırlıklı eski Osmanlıca idi. Bakan bizi vakıfnamenin okunması için Kuyudu Kadim dairesine havale etti. Orada bu tip yazıları okuyabilen uzmanlar vardı. Sonunda vakıfname okundu, Türkçe’ye çevrildi, onandı ve bize verildi.

Mahmut amca bu çevri ile yeniden bakana çıkıp bir kez daha konuyu dile getirdiysede sonuçta bakan şöyle dedi:
-Bu gün bu sınırlar içerisinde sanırım en az 3-4 köy kurulmuştur. Bu köylerde oturanlar tapularını da almışlardır. Siz zamanında sahip çıkmadığınızdan arazi hazineye geçmiş. Devlet de buralara göçmen yerleştirmiştir. Biz hükümet olarak onların tapulu arazilerini ellerinden alamayız, eğer tapusuz yer kalmışsa Toprak kanununa dayanarak öncelikle size veririz.

Bu görüşmeden beklediği yanıtı alamayan Mahmut Eroğlu vakıf senedini amcaoğlu Ahmet Eroğlu’na iade eder. Ahmet Eroğlu çok akıllı bir adamdı, tatmin edici bir sonuç çıkmayacağını görüyordu. Çünkü herşeyden önce ayni sülaleye mensup, küçülü, büyüklü herkesten birer vekaletname almak zorundaydı. Üstelik bu kişilerin bir kısmının adresleri bile bilinmiyordu.

Yıllar sonra M.Ali Eroğlu konuyu yeniden gündeme getirir. Onun Polatlı’da tanıdığı bir avukat
- Ben bu işi hallederim
Diyerek senedi ister. M.Ali senedi Ahmet Eroğlu dan alır ve avukata verir. Bir daha da kimse senedin akibeti hakkında bilgi alamaz ve konu da böylece kapanmış olur.Yıl 1955.

Cumhuriyet’e geçişte Hükümet Askeroğlu ailesine çağrıda bulunur: vakıf arazisinin ödenmemiş vergi borcu vardır. Hükümet söz konusu araziye sahip çıkıp çıkmayacaklarını Askeroğlu ailesinden sorar. Sahip çıkılacaksa vergi borcunun ödenmesini ister. Aksi halde hazineye kaydedileceğini bildirir. Bu bildiri üzerine Yavşan da oturan Askerğlu ileri gelenleri toplanıp durumu değerlendirirler. Sonuçta Hayır cevabını verirler. Gerekçeleri şunlardır:

1. Sözü edilen yer Sivrihisar’a çok uzaktır. Doğru dürüst yolu bile yoktur.
2. Arazinin içinden Porsuk(O zamanki adı Kütahya çayı) çayı geçtiği için sıtmalık bir bölgedir. Sıtma o dönemin korkulan bir hastalığıydı.
3. Ödenecek vergi borcu vardır.
4. Yavşan’daki yaşamlarından ve gelirlerinden memnun idiler

İşte bu gerekçelerle vakıf arazisi red edilmiş ve durum hükümete bildirilmiş, hükümet te buraya göçmenleri yerleştirmiştir. Bu alanda daha sonraları Beylikköprü, Ortaklar, Sasılar, Kıranharmanı ve İlören köyleri kurulmuştur.

Söz konusu vakıfnamenin kapsadığı alan Porsuk çayının Sakarya ırmağı ile birleştiği yerdeki Kullar köyünden İlören, Ortaklar köylerini içine alacak şekilde yaklaşık 18 km uzunluğundadır. Diğer hududu iki suyun birleştiği yerden, sakarya’nın aktığı doğrultuda Askeroğlu Büküne kadar olan 12 km mesafeyi kapsar. Vakıfnamede yalnızca Kullar köyünün adı geçmektedir.Öteki köylerin hepsi cumhuriyet döneminde kurulmuştur. Örneğin Kıranharmanı ve Köseler köylerine 1915 yılında Kırım göçmenleri yerleştirilmiştir. Bu günkü adıyla Sasılar olarak anılan köye ise daha önceleri Oğuz Türkmenlerinin bir boyu olan Saslar Aşiretinden bir grup yerleştirilmiştir. Ortaklar köyüne ise 1901 yılında Kırım’dan gelen göçmenler yereştirilmiş olup, köyün adı eski kayıtlarda da Ortaklar olarak geçer.

Vakıfnameler hakkında bir fikir edinilmesi amacıyla, bunlardan birinden küçük bir parçayı orijinal hali ile sunuyor ve açıklamasını da ilave ediyoruz(Şekil.5).

Açıklama şöyledir:
Mevlana Hafızüddin oğlu Lütfullah hali hayatında, bütün kanuni ve kavli yetkilere haiz olduğu anda bu vakfı tesis edinceye kadar elinde ve tahtı tasarrufunda mülkü olarak bulunan uzluk köyünün tamamını, tasarrufu kendine ait olmak üzere vakıf ve tasadduk etmiştir. İşbu köy eskiden beri bu ana kadar iki taraftan Kütahya ve Sakarya ırmakları ile sınır deresi …..Taşgedik ve Sakarya nehri yakınında Çokavak diye bilinen mevki ile mahduttur. Vakıf bu yerleri bütün hak ve ekleri ve bunlara dahil olan ve olmayan kaffei hukuku ile nesilden nesile, batından batına gerçek sahih şer’i ve sonsuz bir şekilde çocuklarına ve çocuklarının çocuklarına vakfetmiştir.
Bu vakfedilen yerler, bir dere dolusu altın mukabilinde de olsa, satılmaz, hibe olunmaz, değiştirilemez ve kıyamete kadar vakıf olarak devr olur.

Askeroğlu Mevlana Lütfullah Efendi (1415-1488)

Binbaşı Hafıziddin Edirne’de saray muhafızıyken iki çocuğu olur. Kızının adı Safiyetullah, oğlanınki Lütfullah. Binbaşı iki çocuğu ve eşiyle birlikte görevli olarak geldiği baba ocağı Sivrihisar’a yerleşir.

Tahsilini Sivrihisar’da tamamlayan Lütfullah(1415-1488) tasaffuf ve uhrevi bilimler(ahretle ilgili) alanında sivrilir. Halkın ve çevresinin takdir ve desteğine mazhar olur ve Mevlana mertebesine ulaşır. Sivrihisar’a Naib kadı (yargıç vekili) olarak atanır. O kadılıkta verdiği isabetli, ve adil kararlarıyla ve sosyal etkinlikleriyle Fukara Babası unvanını kazanır.

İlim ve fazilet sahibi, verdiği hükümleri hahikata uygun veren yargıç, fukaralar babası(Ebul’meaz), Mevlana Lütfullah İbni Hafiziddin diye başlayan bir vakıfname, Sakarya ırmağı vadisindeki Kullar ile Yahşiyan köylerini Lütfullah’a kazandırıyor(Sivrihisar vakıf defteri s.162 no 208) tarih 1465-1475.

Fatih Sultan Mehmet, Söğüt önü köyünün yarı hissesini Hızır Çelebi’ye(Fatih’in kadısı), diğer yarısını da Sivrihisar kadısı Mevlana Lütfullah ve kardeşine vakfetmiştir. 1476 yılında her iki hisse de timar’a çevrilmiş, Hızır Çelebi’nin hissesi Tımar da bırakılıp Sipahi Hacı Hamit’e yazılırken, 1481 de Lütfullah kadının hissesi kendisine iade edilmiştir.

Bir başka vakıfnamede ise Sögüt önündeki Hızır Çelebi’ye ait yarım hisse sonradan Mevlana Lütfullah veledi(cocuğu) Kudbeddin ve kardeşi Sefarşah’a verilmiştir, deniyorsa da bu ifadelere bir açıklık getirilememiştir.

Mevlana Lütfullah’a dedesi Mevlana Kasım Veliyüddin’den kalan bir miras da Eserköy’deki mülktür. Bu mülk dört ev, iki bağ dan ibarettir, 2.Murat’ın nişanıyla Mevlana Kasım Veliyüddin’e verilmiştir. Daha sonra bu mülk 2.Bayezid tarafından Lütfullah’ın torunu (Abdullah Çelebi’nin oğlu) Seyfullah Çelebi’ye iade edilmiştir.

Bu bilgilerden anlaşıldığına göre K.Veliyüddin ve Hafıziddin Sivrihisar ve Eserköy’de yaşamışlardır. Sülalenin Yahşiyan’a geçmesi Hafıziddin ve Lütfullah zamanına rastlar.
Bu gün tamamen toprak altında kalmış olan Eserköy’den görünür hiçbir şey kalmamıştır. O zaman hepsi yedi haneden ibaret olan Eserköy’de aynı aileden insanlar yaşıyordu.

Başka bir vakıfname de ise(1389) Safiyetullah’ın üstünde bulunan Kumacık hamamının(1/4 hissedir) hissesini, kendisi ölünce kardeşi Lütfullah’a ve o da ölünce Lütfullah’ın evlatlarına bıraktığını anlıyoruz.

Mevlana Lütfullah yaşamı boyunca çok mal, mülk edinmiş, zengin bir kişiydi. Prof.Dr.İhsan Sarıkardeşoğlu’nda bulunan bir vakfiyeden ise Lütfullah’ın Uzluk köyünün tümünü tasarrufu kendisinde kalmak üzere vakfettiği anlaşılmaktadır. Uzluk köyü, Porsuk ve Sakarya ırmakları ile Sınırderesi –Taşgedik ve Çokkavak’ın çevrelediği alandır.

Mevlana Lütfulah 1475 yılında mülklerini iki kızı arasında paylaştırmıştır. Buna göre Safiyetullah’a Kumacık hamamının hissesini, Nimetullah’a ise Yahşiyan’ı vermiştir. Daha sonra onun İstiklalbağı’ndaki köyün yarısını kapsayan hissesi ile Söğüt önünün ¼ hissesini ve çay köyündeki tarlalarını da Safiyetullah’a bıraktığını görüyoruz.

İstiklalbağı köyünün ilk adı İsrafilbağı olup, İsrafil Anadolu fatihi olarak bilinen Süleyman Şah’ın amcasıdır( Osman'ın dedesi Süleyman Şah , Anadolu Şelçuklu Devleti kurucusu Süleyman Şah). Bu köyün adı ona izafe edilmiştir. Diğer tarafdan Hacı Bayram-ı Veli’nin yakın arkadaşı Hasan Kadının kabri de bu köyde bulunmaktadır.

Bu gün yayla olan Söğütönü ise buraya Oğuz Türklerini Kınık boyu yerleştirilerek köy yapılmışsa da Kınık aşireti çevreye dağılarak Söğütönünü terk etmişlerdir. Yukarıda da söylendiği gibi Söğütönünün yarısı Hızır beye, kalan yarısı da Lütfullah ve kardeşine verilmişti. Sonradan Hızır beyi hisseleri Gamit’lere(Hacı Hamit) geçmiş ve bu yıllara kadar onların elinde kalmış, Lütfullah’ın hissesi kızı Safiye’ye geçmiştir.

Çay köyüne gelince burası Sivrihisar askerlik şubesinin aşağı tarafında küçük bir köydü. Bugünkü karayollarının kesiştiği yer olup harebeleri toprak ile örtülmüştür.

Bu kitabın okuyucusu elbette Safiyetullah ı merak eder . Bu hanım, Sivrihisar’da uzun süre Eytam(Yetimler) Müdürlüğü yapmış olan Ali Osman Baydar(Eytamcılar) ailesine gelin gitmiştir. Eytamcıların kız alarak askeroğulları ile akraba olduklarını sanırım kimse düşünmemiştir.

Mevlana Lütfullah döneminin en önemli olayı İstanbul'un Fatih tarafından fethidir(29 Mayıs 1453).

Bu dönemde dünya üzerinde gerçekleşen en önemli olay ise Gutenberg'in matbaayı icat etmesidir

Askeroğlu Nimetullah (1450 - 1520)

Nimetulah hakkında 1450-1520 yılları arasında yaşadığının ötesinde bir bilgi yoktur.

Askeroğlu Abdullah Çelebi (1480 - 1540)

Abdullah Çelebi hakkında malesef 1480-1540 yılları arasında yaşadığından öte bir bilgi yoktur.

Abdullah Çelebi döneminde dünyadaki en önemli olay Amerika'nın keşfidir.

Askeroğlu 1.Seyfullah Çelebi (1505-1570)

Seyfullah Çelebi 1505 yılında Sivrihisar da dünyaya gelmiş, eğitimini de burada tamamlamıştır. Babası Abdullah Çelebi dir.

Sivrihsar da temayüz eden ve sivrilen Seyfullah Çelebi aydın kişiliğiyle çevresinin güvenini kazanmıştır. Askeroğlu namı ile soylu bir aileden gelen Seyfullah otoriter bir insan olduğu kadar da dürüst kişiliğiyle tanınıyordu. İyi ve tanınmış bir müderris olduğu kadar da basiretli(öngören, uzgören) bir yöneticiydi.

Melik Şah(Selçuklu hükümdarı değil) Sivrihisar da medrese yaptırarak Polatlı’ya bağlı Pazarçağlayan köyündeki 16 hane evi ile Hatuncuk köyü gelirleri toplamı 8,905 akçeyi bu medreseye vakfetmiş ve bu vakfın yönetimini 1486 yılında Seyfullah Çelebi üstelenmiştir. Çelebi bu medreseyi 1486-1521 yılları arasında tam 35 yıl yönetmiştir.

Seyfullah Çelebi’nin yetenekleri yanında, iyi bir eğitim görerek kendisini yetiştirmesinde, babası Abdulah Çelebi’den daha fazla dedesi Mevlana Lütfullah’ın etkisi olmuştur.

Seyfullah Çelebi dürüstlüğü ve inandırıcılığı ile tanınmış bir kişiydi. Çevresindeki insanlara güven veren bir kişiliğe sahipti. O dürüstlüğü kadar eğitimin değerini de kavramış aydın bir kişiydi. İyi bir müderris olan Çelebi, yeni kuşaklara iyi bir eğitim verilmesini savunmuştur.

Seyfullah Çelebi dönemi Osmanlı'nın yükselme ve genişleme dönemine denk gelmiştir.

Seffullah Çelebi döneminde Avrupa'da Rönesans yaşanıyordu. Rönesansın iki büyük sanatçısı Leonardo Vinci ve Michelangelo.

Askeroğlu Avnullah (1530-1640)

Diğer Askeroğul'lar(Avnullah, 2.seyfullah, Hayrunnisa, Süleyman)1.Seyfullah Çelebi’yi takip eden Askeroğlu Avnullah dır.

Avnullah’ın 1530-1640 yılları arasında yaşadığı sanılıyor. Avnullah’ın yaşamı da Sivrihisar ve Yavşan da geçmiştir.

O diğerleri gibi babadan kalma bir düzen içerisinde davarcılık ve çiftçilik ile uğraşmıştır.

Avnullah ile aynı dönemde yaşamış iki önemli kişi:

William Shakespeare.

Galileo Galilei.

Askeroğlu 2.Seyfullah (1570-1645)

Tarihte 1570 yılına gelindiğinde 2.Seyfullah ile karşılaşıyoruz. 2.Seyfullah 1570-1645 yılları arasında yaşamıştır. O da Sivrihisar medresesinde okumuş ve imamlık yapmıştır. 2.Seyfullah imamlığın yanısıra Yavşan da yaylacılık yapmıştır. Davarcılık ve çiftçilik ile yaşamını sürdürmüştür.

2.Seyfullah’ın mezarı Yavşan mezarlığındadır. Mezarlıktaki hece taşlı(mezar taşı) ve hoca başlı mezar 2.Seyfulah’a aittir. 2.Seyfullah’ın hiç oğlu olmamış buna karşın iki kızı dünyaya gelmiştir. Bunlardan birisinin adı Hayrunnisa diğerinin ki ise Emine dir. İsimlere dikkat edilirse günümüze çok yaklaşıldığı anlaşılmaktadır, çünkü bugünkü isimler kullanılmaya başlanılmıştır.

Askeroğlu soyu bu iki kızkardeş den Hayrunisa ile devam ederken, Emine'nin izi sürdürülmemiştir. Hayrunnisa 1600-1665 yılları arasında yaşamıştır. Bu hatun Yavşan da babası ile birlikte yaşadığı gibi ondan sonra da yaşamını aynı yerde ve aynı koşullar içinde sürdürmüştür. Hayrunnisa nın evlatlarından 1.Süleyman ile Askeroğlugil soyu devam etmiştir.

2.Seyfullah döneminin önemli kişisi Mimar Sinan'dır.

Askeroğlu 1.Süleyman (1630-1705)

1.Süleyman 1630-1705 yılları arasında Askeroğlu soyunu devam ettirmiş ve çiftçilik ile davarcılıkla uğraşmıştır.

1.Süleyman dan sonra araya 65 yıllık bir kesinti giriyor. Bu süreyi kimlerin doldurduğunu bilemiyoruz. İleride devlet arşivlerinde yapılacak incelemelerle bu boşluğun doldurulabilineceğini umut etmek istiyorum. Yavşan mezarlığında yaptığım incelemelerden de bir sonuç alamadım. Bizce karanlık olan bu 65 yıllık zaman diliminde en az iki generasyon gelip geçmiştir.

Bu dönem, 1770 yılında Osman’ın doğumu ile yeniden başlamış ve zincirin ucu yakalanmıştır.

Askeroğlu Kayıp Dönem (1705 - 1770)

65 yıllık bu döneme ait bir bilgiye ulaşamadık.. Hanedan daha sonra Osman ile devam ediyor..

Bu dönem Osmanlı'da Lale Devri dir.

Askeroğlu Hacı Osman Ağa (1770-1836)

Askeroğlu Hacı Osman AğaHacı Osman 1770 yılında doğmuştur. Babasının adını tesbit etmek mümkün olmadı. Ancak kendisi 2.Süleyman ‘ın babasıdır.

Hacı Osman kardeşleri arasında medresede okuyan tek evlattır. Diğer kardeşlerin hepsinin kız olduğu rivayet edilir.

Osman Sivrihisar da ticaret ile uğraşmış, zahire, yün, yapağı, ve tuz ticareti yapmıştır. Ticarette başarılı olan Osman Sivrihisar’a gelen kervanlarla hacca gitmiş ve hacı unvanını almıştır.

Hacı Osman Sivrihisar da oturmak ile beraber Yavşan da babadan kalma mülke de sahip çıkarak onların akılıca işletmesini bilmiştir. Oğulları ile birlikte davarcılıktan çok para kazanmışlardır. Bu sayede kendisi ağalık lakabını da almıştır.

Hacı Osman Ağa sonunda ticareti oğullarına bırakarak büyük oğlu Süleyman ile Yavşan a çekilmiştir.

Hacı Osman Ağa dönemi Osmanlı'da batılılaşma döneminin başlangıcıdır. Tahta geçen III.Selim ve II.Mahmut yılları birçok batılı düzenin osmanlıya tanıtıldığı bir dönem olmuştur.

Hacı Osman Ağa döneminde Dünya'daki en önemli olay Fransız Devrimi dir.

Askeroğlu Hacı 2.Süleyman (1800-1865)

2. Süleyman 1800-1865 yılları arasında yaşamıştır.

Süleyman’ın dönemi Yavşan da bolluğun yaşandığı yıllardır. O yıllarda yaylada nüfus artmış, koyun mevcudu çoğalmış, koyun ve koyun ürünlerinin geliri yükselmiş, kazanç artmıştır.

Ayrıca Yavşan da sulama suyu sıkıntısı çekilmemiş, Eserköy semtinden gelen su çoğalmış ve Ebecevizi yanında bulunan, köyün tek çeşmesinin suyu ile sebze üretimine önem verilmeye başlanılmıştır. Bu nedenle çeşmeye yakın yerlerde teraslama yaparak sebze bahçeleri kazanılmaya başlanılmıştır.

Sebzeciliğin gelişmesiyle Yavşan’lılar eşeklerle kasabaya hıyar, kabak, patlıcan, biber sevkiyatına başlamışlardır.

O yıllarda henüz domates ve patates bilinmiyordu. Daha doğrusu bu sebzeler Sivrihisar’a gelmemişti. Domatesin Yavşan da üretilmeye başlanılması bu tarihten yaklaşık 50 yıl sonra yani 1.Ahmet zamanındadır. 1.Ahmet ve akrabaları tarafından üretilmeye başlanan domatesi onlar sevmemişlerdi. Anneannemin ağzında çok dinlemiştim. Domates kızarınca çürüdü diye atarlarmış. Onun için daima yeşil olarak yedikleri domatesi sevmemişlerdi. ( RK notu: İspanyol'lar tarafından Amerika'dan Avrupa'ya ilk getirilen domates çeşitleri yeşil domateslerdi. Bu domates yetişkin haline yeşil olarak geliyor ve kızarmaya başladığında çürüyordu. Çoğu Avrupa ülkesinde de insanlar bu domatesi sevmemişlerdi. İtalya'da bu domatesi halkın tuz ve biber dökerek yediğini biliyoruz(tatlandırmak için) . Daha sonra bildiğimiz domates çeşitleri geldi ve sevilen bir sebze halini aldı).

Patatesin gelişi de aynı tarihlere rastlar. Amerika dan Avrupaya getirildiğinde ancak kral sofralarında yenen patates sonunda çabuk ucuzladı ve fakir yiyeceği oldu. Sivrihisar da patatese kompül denir. Bence kumpir sözcüğünün değişikliğe uğramış hali. Kumpir Avrupa da fırında yapılan bir patates yemeğinin adıdır.

2.Süleyman dönemi Osmanlı'da Tanzimat Dönemi dir.

2. Süleyman oğlu Sarı Ali (1832-1900)

2.Hacı Süleyman dan sonra, Yavşan yaylasında Askeroğlu soyu iki kardeş arasında iki dala ayrılmıştır. Kardeşlerden birisi Sarı Ali, diğeri 1.Ahmet’tir.

Sarı Ali için, içinde ağılı da bulunan 30 numaralı ev yaptırılmış ve onun oğlu ve torunları da bu evde dünyaya gelmişlerdir. Bu iki kardeş arasındaki ayrılık, sonra soyadı üzerinden resmileşerek devam etmiştir. Bunlar bilinmeyen nedenlerle Anık soyadını almakla, şeklen kendilerini Askeroğlu seçeresi(kütük, soyağcı, atalar zinciri) dışında tutmuş olsalar bile bu ayrım yapaydır.

Kısaca Alemiler(Ali Emmiler) denen bu soydan, bugün Yavşan da yaşayan kalmamıştır. Onların çoğu için Yavşan, artık ekonomik faaliyet alanı olmak niteliğini kaybetmiş, olsa olsa günü birliğine gidip gelinen bir piknik yeri halini almıştır.

Onların terk ettiği evler ve araziler yavaş yavaş, Hüseyin Gencel’in aile şirketinin eline geçmektedir. Ali sarışın bir kişi olduğu için ona Sarı Ali denilmiştir. Kendisi yakışıklı, güzel bir erkek olarak tanımlanır. Onun bazı yapısal özelliklerini torunlarında dahi görebiliyoruz.

Sarıali’nin temel uğraş alanı davarcılıktı. O bu işin yanısıra rençberlik de yapmaktaydı.

Sarı Ali dönemi Osmanlı da Sultan Abdülaziz dönemidir.

Sarı Ali oğlu 3.Süleyman

Sarı Ali oğlu Süleyman (Topalağa, Kelağa) Yavşan da babasından kalma 30 numaralı evde yaşarken evlenmişti. Evlendiği kadının adı Ümmühan dır.

Süleyman’ın bu eşinden dört evladı dünyaya gelmiştir. Adları şöyledir: Fevzi, Ömer, Mehmet Ali ve Ahmet.

Bunlardan Mehmet Ali bekar iken, vatanı görevini yaptığı sırada şehit düşmüştür.

Karısı Ümmühan ise henüz orta yaşlarında bulunduğu bir dönemde hastalanarak ölmüştür.

Bundan sonra Süleyman Ağa, Hatice adlı bir kadınla evlenmiştir. Bu evlilikten de Avni, Cemile, Sıdıka ve Emine adlı çocuklar dünyaya gelmiştir.



Bu kardeşlerin dördü de yakışıklı ve güzel idi. Zannederim ki, onlar bu üstünlüklerini dedeleri Sarıali ile anneleri Hatice Hatundan almış olmalıdırlar.

Süleyman Ağanın bacağının teki bir kaza sonucu yaralanmanın sonucu kangrene dönüştüğü için kesilmiş ve o yaşamının ikinci yarısını koltuk değnekleriyle geçirmiştir. Bu nedenle kendisine Topalağa denilmiştir. Ayrıca orta yaşlarda saçları döküldüğü için kendisine Kelağa lakabı takılmıştı.

Süleyman Ağanın dokuz evladı dünyaya gelmiş ve yaşamıştır. Erkeklerden herbiri evlendikçe, köyde bir ev yapıp, baba ocağında ayrılmışlardır. Önce Fevzi evlenmiş, 26 numaralı evi yaptırıp, taşınmış, çok sonraları da 6 numaralı evi yaptırarak oraya yerleşmiştir.

Ömer evlenip 9 numarlı evi yaptırdıktan sonra oraya taşınmıştır.

Ahmet evlenince bir süre babasına ait büyük avlulu evin bir köşesinde tek odalı bir evde yaşamış, sonra 13 numaralı evi yaptırarak oraya taşınmıştır.

Avni ise evlendikten sonra 8 numralı evi yaptırarak oraya geçmiştir. Süleyman Ağa dört oğlu sayesinde zengin olmuştu.

Ancak her evlat evlenip, ayrıldıkça, baba onlara kendinden bağ, bahçe, tarla, davar, sığır vermek zorunda kalmıştır. Böylece Süleyman Ağanın mal varlığı da küçüle küçüle yetmez noktasına gelmiştir. Şeriat kurallarına göre ve de geleneksel olarak kız evlada mal verilmezken, erkek evlatlar arasında bölüştürülen mülk, sonuçta hiç birini tatmin etmemiş ve yarım ağa bile yapmamıştır.

Bunlar arasında sadece Avni, başka alanlara da yatırım yaparak hali vakti iyi bir duruma gelebilmiştir. Aynı gerçeği Sarı Ali’nin kardeşi Ahmet’i incelerken de göreceğiz. Genelde Türk çiftçisinin kalkınamayışının önde gelen nedeni, baba mülkü arazilerin, miras yoluyla ekenomik olmayan parçalara bölünmesi olayıdır. Bütün Anadolu’da yaşanan bu olay Yavşan’da çarpıcılığıyla ortaya çıkmıştır. Sarıali oğlu Süleyman Ağanın evlatlarını daha yakından tanımak maksadıyla ayrı ayrı ele alalım

Süleyman döneminin en önemli olayı 93 Osmanlı-Rus Harbi dir.

3.Süleyman Ağa oğlu Fevzi Anık (1894-1980)

(Fotoğraf soldan sağa Avni Anık, Süleyman Fevzi Anık, Fevzi Karaca )

Kurtuluş savaşına katılmış olması nedeniyle Hizmeti Vatanıye Tertibinden kendisine maaş bağlanmıştır. Önce evlendiği Feride’nin 31 yaşında ölmesi üzerine Habibe hanım ile evlenmiştir.

Fevzi Anık konuşması sırasında kuzum sözcüğünü çok sık kullanırdı. Kendisi sakin, uzlaşmacı kişiliğe sahip, eşine karşı çok saygılı bir insandı. Köyde hiçbir mazarrat çıkarmadan yaşamıştır.

Fevzi Anık, oğlu İrfan’a Yavşan’dan Mehmet Ali Eroğlu’nun kızı Sıdıka’yı alarak komşusuyla akrabalık ilişkisini daha çok ilerletmiş olsa da bu evlilik sonuna kadar gitmemiş ve ayrılık olmuştur.

Habibe hanım Fevzi den daha önce ölünce, Fevzi Eskişehir’e evlatlarının yanına gitmiştir. Ona daha çok İrfan bakmış ve Fevzi Eskişehir de ölmüştür.

3.Süleyman Ağa oğlu Ömer Anık

Ömer Anık güçlü kuvvetli bir adamdı. Karakteristiği, içi karışık olmayan, kalbi saf ancak biraz unutkan oluşudur. O içi dışı bir olan, herşeyi açık söyleyen, ikiyüzlülük yapmayan bir çizgideydi. Ona dair anlatılan fıkralardan birkaçını burada anlatmak istiyorum. Böylece Ömer ‘in daha iyi tanınmış olacağını sanıyorum.

Ömer’in Haydarkavağı köyünden arkadaşı Hasan polis olur, yabanda evlenir, ve birgün ziyaret için geldikleri Sivrihisar’da Ömer ile karşılaşırlar. Sarılıp, kucaklaştıktan sonra, Hasan karısını arkadaşıyla tanıştırınca, bizim Ömer, kadını şöyle bir süzer ve:
- Güzelmiş , maşallah der
Ne kadar içten ve samimi bir mukabele..

Ömer , birgün tarlaya tohum ekmeye gitmek üzere hazırlanır. Tohumluk buğdayı heybeye koyar. Heybeyi eşeğe yükler. Kendisi de üstüne biner, üvendereyi (koşulu öküzleri arabanın üzerinden yönetmeye yarayan uzun ince sopa) eline alır ve tarlanın yolunu tutar. Tarlaya vardığında, pulluğun başına geçince, bir de ne görsün? Pullluğa koşacağı öküzleri köyde, ahırda unutup gelmiş. Ömer sinirli bir şekilde köye döner ve öfkesini çıkaracak yer ararken evlerinde bir misafir ile karşılaşınca herşeyi unutur ve o gün kendisine izin verir.

Bir kış günü kasabadaki evlerinde yakacak tükenir. Ve Ömer’ e yol görünür. O köye gidecek, yakacak getirecek. Mevsim kış. Görülmedik biçimde kar yağmış ve her yeri kapatmış. Araba yok. Olsa da kardan gidemez. Çare yok. Ömer yaya olarak köye gidecektir. Gider. Orada büyük bir çuvala odun ve kemre (bir çeşit tezek) doldurur. Yaklaşık 60 kg ağırlığındaki çuvalı sırtına alan Ömer, gün batmadan kasabaya ulaşmak gayretiyle, dizlerine kadar kara, bata çıka kasabaya yaklaşır. Ömer birden önünde, silahları omuzunda, yorgun, görevden dönen iki jandarma eri görür. Arkalarından hızla yetişir. Hoş beşten sonra askerlerden birisi:
- Amca, biz silahlarımızı taşıyamıyoruz bu karda. Sen bu yükle nereden, nasıl geliyorsun
Bizim Ömer:
- Takın benim omuzuma tüfeklerinizi, düşün önüme.
Der ve askerlerin tüfeklerini de taşıdığı halde tüfeksiz genç askerleri Sivrihisar’a kadar sıkıştırır, terletir. Askerler:
- Amca sen bizi daha çok yordun. Sen olimpiyatlara gitsene deyince, bu sözcüğü ilk kez duyan Ömer:
- Oraya da kar çok mu yağar . Diye sorar.

Ömer’in oğullarından Süleyman Anık, yıllarca Sivrihisar’da Şöförler ve Otomobilciler Odası Başkanlığı ile Eskişehir İl Genel Meclisi Üyeliği yapmıştır. Süleyman akıllı, kapasiteli, cesur ve girişimcidir. Okusaydı istikbali çok parlak olabilirdi. Süleyman'ın oğlu Ömer ticaret alanında kendini kabul ettirmiştir.

Ömer'in kızı Azime ise Türkiye Cumhuriyet'inin yetiştirdiği ender ve saygıdeğer öğretmenlerden biridir.

Eşi Azime ölünce Ömer Anık, Münevver hanımla ikinci evliliğini yapmıştır.

Ömer’in ilk eşi Azime’den doğan çocukları:
Halise,
Süleyman,
Bedia,
Sema.

Ömer’in ikinci eşi Münevver’den doğan cocukları ise:
Burhan,
Beyhan,
Nurhan,
İlhan,
Sinan
Nuray

Böylece Ömer’in iki eşinden toplam 10 çocuğu olmuştur.